Chapitre 21 · 21.13
Iemand alleen laten meelezen, opmerkingen laten maken of een formulier laten invullen
Cet article n'a pas encore été traduit. Vous lisez la version néerlandaise.
Niet iedereen met wie je een document deelt, hoeft er alles mee te mogen. Een klant leest een offerte alleen na. Een eindredacteur mag opmerkingen geven, maar niet zelf in de tekst gaan zitten. Een collega mag alleen de vakjes van een aanmeldformulier invullen. In je WebOké Nextcloud regel je dat op twee plekken: bij het delen (wie mag het bestand openen en bewerken) en in het document zelf (wat er binnen het bestand nog mag). In dit artikel lees je welke van de twee je voor welke situatie gebruikt.
Voorbeeld: Anne van Bloemisterij Het Zonnetje schrijft de voorjaarsnieuwsbrief. Lisa leest mee, Tom mag opmerkingen maken, en de aanmelding voor de workshop moet door klanten worden ingevuld zonder dat de tekst van het formulier verandert.
Welke route kies je?
| Wat wil je? | Hoe | Waar |
|---|---|---|
| Iemand mag alleen lezen | Delen met Alleen bekijken | Deelvenster in Nextcloud |
| Iemand mag lezen, maar niet downloaden of afdrukken | Download en synchroniseren toestaan uitzetten | Deelvenster, Geavanceerde instellingen |
| Iemand mag alleen opmerkingen plaatsen | Beveilig document met Opmerkingen | In het document, tabblad Beveiliging |
| Elke wijziging moet een voorstel worden | Beveilig document met Bijgehouden wijzigingen | In het document, tabblad Beveiliging |
| Alleen vakjes van een formulier invullen | Beveilig document met Formulieren invullen | In een Word-formulier, tabblad Beveiliging |
| In een spreadsheet alleen bepaalde cellen bewerken | Blad of bereik beveiligen | In de spreadsheet, tabblad Beveiliging |
Alleen laten meelezen
- Klik in je WebOké Nextcloud bij het bestand op het deelpictogram en typ de naam van je collega. Kies de persoon uit de lijst (zie ook Partager un document avec un collègue).
- Kies onder Deel met de optie Alleen bekijken (1) en klik op Bewaar share.
Opent Lisa het document, dan ziet ze bovenin alleen de tabbladen Bestand en Beeld. Ze kan lezen, zoeken en inzoomen, maar niet typen. Je hoeft dus niets in het document zelf in te stellen.

Lezen zonder downloaden of afdrukken
Wil je niet dat de ander een eigen kopie bewaart, bijvoorbeeld bij een conceptcontract of een personeelsstuk, zet dan het downloaden uit.
- Open het deelvenster van het bestand en klik bij de persoon op de knop voor de details van de share.
- Kies wat de ander mag, bijvoorbeeld Alleen bekijken (1).
- Klap Geavanceerde instellingen open en zet het vinkje bij Download en synchroniseren toestaan uit (2).
- Klik op Update share.

In de demo zag Tom daarna in Euro-Office rechtsboven geen knoppen meer voor afdrukken en downloaden, en in het menu Bestand ontbraken Downloaden als en Afdrukken. Bewerken kon hij nog gewoon, want dat hing af van de rechten bij stap 2.

Let op: dit maakt kopiëren lastiger, niet onmogelijk. Wie het document kan zien, kan er altijd een schermafbeelding van maken. Voor echt vertrouwelijke stukken is een watermerk een goede aanvulling (Utiliser un filigrane).
Alleen opmerkingen of alleen voorstellen
Hiervoor deel je het bestand gewoon met bewerkrechten en leg je de regel vast in het document zelf:
- Open het document en ga naar het tabblad Beveiliging.
- Klik op Beveilig document.
- Kies onder Alleen dit type bewerking in het document toestaan een van de opties: Geen wijzigingen (Alleen lezen), Formulieren invullen, Bijgehouden wijzigingen of Opmerkingen.
- Vul een wachtwoord in (twee keer) en klik op Beveiligen.
Met Opmerkingen kan Tom opmerkingen plaatsen (zie Insérer des commentaires et mentionner quelqu'un) maar de tekst niet veranderen. Met Bijgehouden wijzigingen wordt alles wat hij typt een voorstel dat jij daarna accepteert of afwijst (zie Suivre et accepter les modifications). De volledige uitleg, ook over het weer opheffen, staat in Protéger un document : lecture seule, commentaires uniquement ou modifications suivies uniquement.
Tip: deze regel zit in het bestand. Hij geldt dus voor iedereen die het document opent, ook als het wordt gedownload of doorgestuurd. Wil je dat jij zelf wel vrij kunt werken, hef de beveiliging dan tijdelijk op en zet hem daarna terug.
Alleen een formulier laten invullen
Voor een Word-formulier werkt dit net zo: maak de invulvakjes en beveilig het document met Formulieren invullen. De vaste tekst ligt dan vast en alleen de vakjes kunnen worden ingevuld. Hoe je zo'n formulier maakt, lees je in Créer un formulaire Word à remplir dont le reste est verrouillé.
Bij een pdf-formulier kun je het invullen niet zo vastzetten voor één persoon. Wie het bestand met bewerkrechten krijgt, kan het formulier invullen (zie Remplir un formulaire PDF), maar heeft ook de andere pdf-functies. Wil je het origineel veilig houden, deel dan een kopie en bewaar het lege formulier zelf. Gaat er toch iets mis, dan zet je een oudere versie terug via Historique des versions : restaurer une version antérieure.
In een spreadsheet
In een spreadsheet beperk je het bewerken per blad of per bereik cellen. Formules beschermen lees je in Protéger des formules dans une feuille de calcul partagée. Per collega bepalen wie welk deel mag bewerken, lees je in Per collega bepalen wie welk deel van een spreadsheet mag bewerken.
Valkuilen
- Bewerken toestaan betekent ook verder delen. In het deelvenster staat onder Aangepaste machtigingen dan Lezen, bewerk, delen: de ander mag het bestand dus ook met anderen delen. Wil je dat niet, kies dan Aangepaste machtigingen en zet delen uit.
- Beveiligen zonder wachtwoord is een drempel, geen slot. Iedereen met bewerkrechten kan de beveiliging dan zelf weer opheffen. Gebruik een wachtwoord als het ertoe doet.
- Alleen bekijken via een openbare link werkt hetzelfde als bij een collega: bij een link kies je ook tussen lezen en bewerken (zie Créer un lien public (lecture ou modification)).
Wat niet kan
In het deelvenster van je WebOké Nextcloud kies je per persoon alleen tussen bekijken en bewerken, met de aangepaste machtigingen en geavanceerde instellingen die je hierboven zag. Een aparte keuze als "Tom mag alleen opmerkingen maken" die alleen voor Tom geldt, is er daar niet. Euro-Office kent zulke rechten per persoon wel, maar ze zijn in je WebOké Nextcloud op dit moment niet in te stellen. Gebruik daarom de beveiliging in het document zelf, zoals hierboven beschreven.
